پهلوی
واپسین دودمانِ پادشاهیِ ایران (۱۹۲۵–۱۹۷۹ م)، از رضاشاه تا محمدرضاشاه؛ روزگارِ نوسازیِ شتابان، تمرکزِ قدرت و سرانجام، فروپاشی در انقلابِ ۱۳۵۷.
خواندن در بستر →در یک نگاه
- دوره
- ۱۹۲۵–۱۹۷۹ میلادی
- بنیانگذار
- رضاشاه پهلوی
- شاه دوم
- محمدرضا پهلوی
- پایان
- انقلاب ۱۹۷۹
شرح
سلسله پهلوی در ۱۹۲۵ با برآمدن رضاخان—افسر بریگاد قزاق که پس از کودتای ۱۲۹۹ (۱۹۲۱) قدرت گرفت—و برکناری قاجار بنیان گذاشته شد. رضاشاه دولتی متمرکز و نوگرا برپا کرد: ارتش نوین، راهآهن سراسری، نظام آموزشی و قضایی مدرن، دانشگاه تهران و اصلاحات اجتماعی از جمله کشف حجاب، که برخی آن را نوسازی آمرانه و سرکوبگرانه میدانند. در ۱۹۴۱ متفقین او را به سبب گرایشهای آلماندوستانه برکنار و تبعید کردند و پسرش محمدرضا بر تخت نشست. دوران محمدرضاشاه با ملی شدن نفت به رهبری مصدق، کودتای ۱۹۵۳، و سپس «انقلاب سفید» (اصلاحات ارضی و حق رأی زنان) و درآمدهای کلان نفتی همراه بود، اما اختناق سیاسی، نقش ساواک و وابستگی به غرب نارضایتی گسترده پدید آورد. سرانجام انقلاب ۱۹۷۹ به سلطنت پهلوی و ۲۵۰۰ سال نظام پادشاهی در ایران پایان داد و شاه به تبعید رفت.
موجودیتهای مرتبط
در این صفحات هم آمده
منابع
- Encyclopædia Iranica, "Pahlavi Dynasty"
- Ervand Abrahamian, A History of Modern Iran
- Abbas Milani, The Shah