غلامرضا تختی
کشتی‌گیرِ المپیکی و قهرمانِ ملیِ ایران؛ نمادِ پهلوانی و جوانمردی، که مردم «جهان‌پهلوان» صدایش می‌کردند (۱۹۳۰–۱۹۶۸).
خواندن در بستر →در یک نگاه
- زمینه
- کشتیِ آزاد
- افتخار بزرگ
- طلای المپیکِ ملبورن ۱۹۵۶
- لقب
- جهان‌پهلوان
- درگذشت
- ۱۹۶۸؛ رسماً خودکشی، اما مناقشه‌برانگیز
زندگی‌نامه
غلامرضا تختی (۱۹۳۰–۱۹۶۸)، زادهٔ محلهٔ خانی‌آبادِ تهران، نامدارترین کشتی‌گیرِ تاریخِ ایران و یکی از محبوب‌ترین چهره‌های ملیِ سدهٔ بیستمِ این کشور است. او در المپیک و مسابقات جهانی مدال‌های متعدد، از جمله طلای المپیکِ ملبورن (۱۹۵۶)، به‌دست آورد. بیش از مدال‌هایش، آنچه او را به نماد بدل کرد منشِ پهلوانی، فروتنی و جوانمردیِ او در میدان و بیرون از آن بود؛ روایت‌های فراوانی از مهربانی و گذشتِ او نقل شده است. تختی به جبههٔ ملی و آرمان‌های مصدق نزدیک بود و از این رو با حکومت پهلوی و ساواک رویاروییِ سیاسی داشت. او در ۷ ژانویهٔ ۱۹۶۸ در اتاقِ هتلی در تهران درگذشت. نکتهٔ محوریِ مورد مناقشه، چگونگیِ مرگِ اوست: روایتِ رسمیِ حکومت آن را خودکشی اعلام کرد، اما بسیاری از مردم و مخالفان آن را نپذیرفتند و قتل به‌دستِ ساواک را محتمل دانستند؛ این اتهام هرگز ثابت نشد و حتی پسرِ او بعدها روایتِ خودکشی را تأیید کرده است—مسئله همچنان مناقشه‌برانگیز است.
منابع
- Encyclopaedia Iranica, "Takti, Ḡolām-Reżā"
- H. E. Chehabi, "Sport and Politics in Iran"
- Encyclopaedia Britannica, "Gholamreza Takhti"