قاجاریان

شرح

سلسله قاجار، از ایل ترکمان قاجار، در ۱۷۸۹ به دست آقامحمدخان بنیان گذاشته شد که در ۱۷۹۶ تاج‌گذاری کرد، ایران را پس از دهه‌ها آشوب یکپارچه ساخت و تهران را به پایتختی برگزید که تا امروز پابرجاست. دوران قاجار با رویارویی ایران با قدرت‌های استعماری اروپا، به‌ویژه روسیه و بریتانیا، گره خورد. شکست در جنگ‌های ایران و روس به از دست رفتن قفقاز در پیمان‌های گلستان (۱۸۱۳) و ترکمانچای (۱۸۲۸) انجامید که زخمی ماندگار بر حافظه ملی ایران نهاد. کوشش‌های اصلاحی، به‌ویژه اقدامات امیرکبیر صدراعظم (تأسیس دارالفنون)، به سبب مقاومت درباری ناتمام ماند. واگذاری امتیازات اقتصادی به بیگانگان و ضعف مالی دولت، نارضایتی عمومی را برانگیخت که در جنبش تنباکو (۱۸۹۰) و سپس انقلاب مشروطه (۱۹۰۶) نمود یافت. سلسله سرانجام ضعیف و بی‌اعتبار شد و در ۱۹۲۵ با برآمدن رضاخان و تأسیس پهلوی پایان یافت.

موجودیت‌های مرتبط

در این صفحات هم آمده

منابع

• Encyclopædia Iranica, "Qajar Dynasty"
• Abbas Amanat, Pivot of the Universe: Nasir al-Din Shah Qajar
• The Cambridge History of Iran, Vol. 7