بیدار
سلسله
سلسله

صفویان

Safavid Empire

دودمانی (۱۵۰۱–۱۷۳۶ م) که تشیعِ دوازده‌امامی را دینِ رسمی خواند، ایرانِ پاره‌پاره را یکپارچه کرد و هویتی شیعی به آن بخشید؛ اوجِ آن در روزگارِ شاه‌عباس یکم بود.

خواندن در بستر

در یک نگاه

دوره
۱۵۰۱–۱۷۳۶ میلادی
بنیان‌گذار
شاه اسماعیل یکم
پایتخت‌ها
تبریز، قزوین، اصفهان
دستاورد کلیدی
رسمی شدن تشیع دوازده‌امامی

شرح

سلسله صفوی در ۱۵۰۱ میلادی به دست شاه اسماعیل یکم، برخاسته از خاندان صوفی صفویه در اردبیل، بنیان گذاشته شد و تبریز را نخستین پایتخت کرد. مهم‌ترین اقدام صفویان رسمی کردن تشیع دوازده‌امامی به‌عنوان مذهب دولتی ایران بود که هویت دینی متمایز ایران را در برابر همسایگان سنی، به‌ویژه عثمانی، شکل داد. این رقابت در نبرد چالدران (۱۵۱۴) به شکست اسماعیل از عثمانیان انجامید. سلسله در دوران شاه عباس یکم به اوج رسید؛ او پایتخت را به اصفهان برد و آن را به یکی از زیباترین شهرهای جهان بدل ساخت (میدان نقش جهان)، ارتش را با کمک نظامیان غلام نوسازی کرد و تجارت ابریشم را رونق داد. هنر، معماری، فرش‌بافی و نگارگری صفوی به شکوفایی بی‌سابقه رسید. پس از عباس، ضعف جانشینان و سرانجام یورش افغان‌های غلزایی و سقوط اصفهان در ۱۷۲۲، به فروپاشی صفویان انجامید.

منابع

  • Encyclopædia Iranica, "Safavid Dynasty"
  • Roger Savory, Iran under the Safavids
  • Andrew J. Newman, Safavid Iran: Rebirth of a Persian Empire