شاه‌عباس یکم
بزرگ‌ترین شاهِ صفوی (فرمانروایی ۱۵۸۸–۱۶۲۹ م) که پایتخت را به اصفهان برد، ارتش را از نو ساخت و عصرِ زرینِ هنر و معماریِ صفوی را رقم زد.
خواندن در بستر →زندگی‌نامه
عباس یکم، عباس بزرگ (۱۵۷۱–۱۶۲۹ میلادی)، پنجمین شاهِ صفوی، در ۱۵۸۸ در میانهٔ دست‌اندازیِ عثمانی و ازبک و جناح‌بندیِ قزلباش به تخت نشست و عموماً تواناترین فرمانروای این دودمان شمرده می‌شود. او با ساختن ارتشی ثابت از غلامان (سپاهیانِ برده، بیشتر قفقازی‌تبار) که به سلاح آتشین و توپخانه مجهز بودند، قدرت قزلباشِ سرکش را مهار کرد، سپس نیروهای عثمانی و ازبک را بیرون راند و سرزمین‌های ازدست‌رفته را بازستاند. در ۱۵۹۸ پایتخت را از قزوین به اصفهان برد و آن را بر گردِ میدان نقش‌جهان به یکی از باشکوه‌ترین شهرهای جهان بدل کرد، و تجارت (به‌ویژه انحصار ابریشم و پیوند با اروپا)، هنر و معماری را رونق بخشید. نکتهٔ مورد مناقشه آن است که عباس فرمانروایی‌اش را با خشونتِ بی‌رحمانهٔ دودمانی تثبیت کرد—چند تن از پسران و خویشانش را کور یا کشت—که گرچه سلطنتش را نیرومند ساخت، اما به جانشینیِ ناتوان و بی‌تجربه پس از او دامن زد.
نقل‌قول‌ها و روایت‌ها
«اصفهان نصفِ جهان است. (ضرب‌المثلی که به شکوفاییِ پایتختِ شاه عباس بازمی‌گردد)»
موجودیت‌های مرتبط
منابع
- Roger Savory, Iran under the Safavids
- Encyclopaedia Iranica, "ʿAbbās I"
- Eskandar Beg Monshi, Tarikh-e ʿAlam-ara-ye ʿAbbasi (trans. Savory)