تیموریان
دودمانی که تیمور گورکانی در پایانِ سدهٔ چهاردهم م بنیان نهاد؛ با آنکه لشکرکشیهایش خونین بود، عصری درخشان از هنر، معماری و ادبِ فارسی (مکتبِ هرات) از آن زایید.
خواندن در بستر →در یک نگاه
- دوره
- ۱۳۷۰–۱۵۰۷ میلادی
- بنیانگذار
- تیمور گورکانی
- پایتختها
- سمرقند، هرات
- دستاورد کلیدی
- رنسانس تیموری؛ رصدخانه الغبیگ
شرح
تیموریان سلسلهای ترک-مغولتبار بودند که تیمور گورکانی (تیمور لنگ)، سردار جنگاور برخاسته از ماوراءالنهر، در اواخر سده چهاردهم میلادی بنیان نهاد. تیمور با لشکرکشیهای خونین، امپراتوری پهناوری از آناتولی و سوریه تا هند گرد آورد و سمرقند را به پایتختی باشکوه بدل ساخت، هرچند فتوحات او با کشتار و ویرانی فراوان همراه بود. پس از مرگ او در ۱۴۰۵، امپراتوری دستخوش کشمکش جانشینی شد، اما جانشینان او عصری درخشان از شکوفایی فرهنگی پدید آوردند. دربار شاهرخ و بهویژه پسرش الغبیگ در سمرقند—که خود ستارهشناسی برجسته و سازنده رصدخانه بود—و دربار سلطانحسین بایقرا در هرات با حضور جامی و کمالالدین بهزاد، اوج هنر نگارگری، معماری، شعر و علم تیموری بود. این رنسانس تیموری بر فرهنگ ایران، گورکانیان هند و عثمانی اثر ژرف نهاد. سلسله سرانجام در آغاز سده شانزدهم زیر فشار ازبکان و صفویان فروپاشید.
موجودیتهای مرتبط
منابع
- Encyclopædia Iranica, "Timurids"
- Beatrice Forbes Manz, The Rise and Rule of Tamerlane
- The Cambridge History of Iran, Vol. 6