نادرشاه افشار
سردار و شاهِ افشاری (فرمانروایی ۱۷۳۶–۱۷۴۷ م) که ایران را از چنگِ اشغالگران رهاند، به هند لشکر کشید و تختطاووس را به غنیمت آورد؛ سرداری که آوازهٔ نبوغِ نظامیاش جهانگیر شد.
خواندن در بستر →زندگینامه
نادرشاه افشار (حدود ۱۶۸۸–۱۷۴۷ میلادی)، از تبارِ فرودستِ ترکمنِ افشار برخاست و فرماندهی نظامیِ نابغه شد که مهاجمان افغان—برافکنندگانِ صفویان—را بیرون راند و نیروهای عثمانی و روس را عقب نشاند و یکپارچگیِ سرزمینی ایران را بازگرداند، پیش از آنکه در ۱۷۳۶ خود را شاه بخواند و دودمان کوتاهعمرِ افشاریه را بنیان نهد. چشمگیرترین لشکرکشیِ او یورش به هند گورکانی در ۱۷۳۸–۳۹ بود؛ او ارتش مغول را در کرنال در هم شکست و در ۱۷۳۹ دهلی را غارت کرد و غنایمِ کلانی از جمله تخت طاووس و الماسهای کوهنور و دریاینور را با خود برد—هرچند دهلی کشتارِ ویرانگری دید. نکتهٔ درخور توجه آن است که او کوشید شیعه و سنی را آشتی دهد (با پیشنهادِ تشیع دوازدهامامی بهعنوان مذهب پنجمِ «جعفری» در کنار مذاهب سنی)، تلاشی که عمدتاً ناکام ماند؛ سالهای پایانیاش به سوءظن، خشونت و کور کردنِ پسر خودش فرو غلتید و با ترور او بهدست افسرانش پایان یافت. در مورد سال تولدش اختلاف هست (۱۶۸۸ در برابر ۱۶۹۸).
نقلقولها و روایتها
«ایران را از دستِ بیگانگان آزاد کردم و تاجوتخت را به آن بازگرداندم. (مضمونِ اعلامِ نادر)»
موجودیتهای مرتبط
در این صفحات هم آمده
منابع
- Michael Axworthy, The Sword of Persia: Nader Shah (2006)
- Encyclopaedia Iranica, "Nāder Shah"
- Cambridge History of Iran, vol. 7 (Peter Avery et al.)