بیدار
حافظ
تصورِ هنری بر پایهٔ منابع — نه چهرهٔ مستند
شخص

حافظ

Hafez· c. 1315–1390
استادِ غزلِ پارسی

غزل‌سرای نامدارِ ایرانی (حدود ۱۳۲۵–۱۳۹۰ م) از شیراز که دیوانش از محبوب‌ترین آثارِ ادبِ فارسی و همنشینِ فال‌گیرانِ هر خانه است.

خواندن در بستر

زندگی‌نامه

خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی (حدود ۱۳۱۵–۱۳۹۰ میلادی)، شاعرِ غزل‌سرای شیراز بود که «دیوان» او—مجموعه‌ای از چند صد غزل—به‌گستردگی اوجِ سنت غزل پارسی شمرده می‌شود. شعر او مضامین عشق، می، اشتیاق عرفانی و نکوهشِ تیزِ ریاکاریِ دینی را در سبکی درمی‌آمیزد که به ابهامِ ارجمندش شناخته می‌شود و هم خوانشِ این‌جهانی و هم صوفیانه را برمی‌تابد. او تخلصِ «حافظ» (از بر کنندهٔ قرآن) را برگزید و در روزگار دودمان‌های آل‌اینجو و آل‌مظفر زیست و گاه از حمایتِ درباری برخوردار بود. جزئیاتِ زندگیِ او اندک و موثق نیست؛ تذکره‌های کهن عمدتاً حکایت‌گونه و نامعتبر شمرده می‌شوند، از این رو بیشترِ «واقعیت‌ها» با احتیاط از خودِ اشعار بازسازی شده‌اند. تاریخ تولد و مرگِ او محل اختلاف است (تولد ۱۳۱۵ یا ۱۳۱۷، مرگ ۱۳۸۹ یا ۱۳۹۰). دیوان او همچنان بخشی محبوب از فرهنگ ایران است و هنوز برای فال (فالِ حافظ) به‌کار می‌رود.

نقل‌قول‌ها و روایت‌ها

«اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را / به خال هندویش بخشم سمرقند و بخارا را»
Hafez, Divan (ghazal)
«الا یا ایها الساقی ادر کأساً و ناولها / که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل‌ها»
Hafez, Divan (the opening ghazal)

منابع

  • Encyclopaedia Iranica, "Hafez ii. Hafez's Life and Times"
  • Encyclopaedia Britannica, "Hafez"
  • Moḥammad Moʿin and Qāsem Ḡani (on the disputed dates)