بیدار
سعدی
تصورِ هنری بر پایهٔ منابع — نه چهرهٔ مستند
شخص

سعدی

Saadi· c. 1210–1291/2
سرایندهٔ گلستان و بوستان

شاعر و نویسندهٔ بزرگِ ایرانی (حدود ۱۲۱۰–۱۲۹۱ م) از شیراز و آفرینندهٔ گلستان و بوستان؛ که با اخلاق و حکمتِ انسانی، آوازه‌ای جهانی یافت.

خواندن در بستر

زندگی‌نامه

ابومحمد مصلح‌الدین سعدی شیرازی (حدود ۱۲۱۰–۱۲۹۱/۹۲ میلادی)، شاعر و نثرنویسِ شیراز بود که بنا بر روایت پیش از دهه‌ها سفر در سراسر جهان اسلام در روزگار پرآشوبِ مغول، در نظامیهٔ بغداد درس خواند. دو شاهکارِ او «بوستان» («باغ»، سرودهٔ ۱۲۵۷) است، اثری منظوم دربارهٔ اخلاق و فضیلت، و «گلستان» («گلزار»، سرودهٔ ۱۲۵۸)، آمیزه‌ای از نثر و نظم که آموزهٔ اخلاقی، حکایت و خِردِ این‌جهانی را در هم می‌آمیزد. نوشتهٔ او به‌سببِ روشنی، ظرافت و اخلاقِ عملیِ انسان‌دوستانه ستوده می‌شود، و سطرهایی از آن (مانند بیتِ «بنی‌آدم» دربارهٔ یگانگیِ نوع بشر) ضرب‌المثل شده‌اند. تاریخِ این دو کتاب استوارترین لنگرگاهِ زندگی‌نامهٔ اوست، زیرا سال تولد و مرگش بر روایت‌های بعدی و کم‌اعتمادتر استوار است. او به‌ژرفی نثر پارسی را شکل داد و همچنان از پایه‌های آموزشِ ادبی است.

نقل‌قول‌ها و روایت‌ها

«بنی‌آدم اعضای یک پیکرند / که در آفرینش ز یک گوهرند»
Saadi, Golestan (Ch. 1); inscribed at the United Nations
«تو کز محنت دیگران بی‌غمی / نشاید که نامت نهند آدمی»
Saadi, Golestan (Ch. 1, the 'Bani Adam' passage)

منابع

  • Encyclopaedia Iranica, "Saʿdi"
  • Encyclopaedia Britannica, "Saʿdī"
  • Saeed Nafisi (on the disputed death date)