مغولان و ایلخانان
هجومِ ویرانگرِ مغولان در سدهٔ سیزدهم م و پس از آن فرمانرواییِ ایلخانان (نوادگانِ هلاکو) که سرانجام به اسلام گرویدند و با پشتیبانی از هنر، تمدنِ ایرانی را از نو برآوردند.
خواندن در بستر →در یک نگاه
- دوره (ایلخانان)
- ۱۲۵۶–۱۳۳۵ میلادی
- بنیان‌گذار
- هلاکوخان
- رویداد کلیدی
- سقوط بغداد و پایان خلافت عباسی (۱۲۵۸)
- پایتخت
- تبریز، مراغه، سلطانیه
شرح
یورش مغول به ایران در ۱۲۱۹ میلادی به فرمان چنگیزخان آغاز شد و با ویرانی گسترده شهرهای خراسان—نیشابور، هرات، بلخ، مرو—همراه بود که از فاجعه‌بارترین رویدادهای تاریخ ایران به شمار می‌رود. در ۱۲۵۶ نوه چنگیز، هلاکوخان، با سرکوب اسماعیلیان الموت و سپس فتح بغداد و برانداختن خلافت عباسی در ۱۲۵۸، سلسله ایلخانان را در ایران بنیان نهاد. ایلخانان نخست غیرمسلمان بودند، اما با اسلام آوردن غازان‌خان در ۱۲۹۵، به فرهنگ ایرانی-اسلامی گرویدند؛ وزیر دانشمند او، خواجه رشیدالدین فضل‌الله، اصلاحات اداری انجام داد و «جامع‌التواریخ» را نگاشت. این دوره با وجود ویرانی آغازین، شاهد شکوفایی هنر، نگارگری، تاریخ‌نگاری و نجوم (رصدخانه مراغه) بود. ایلخانان پس از مرگ ابوسعید در ۱۳۳۵ به سبب نبود جانشین نیرومند فروپاشیدند و قلمرو میان مدعیان محلی تجزیه شد.
در این صفحات هم آمده
منابع
- Encyclopædia Iranica, "Il-khanids"
- David Morgan, The Mongols (Blackwell)
- The Cambridge History of Iran, Vol. 5