روحالله خمینی
رهبرِ انقلابِ ۱۳۵۷ و بنیانگذارِ جمهوریِ اسلامی (۱۹۰۲–۱۹۸۹ م)؛ نظریهپردازِ ولایتِ فقیه و نخستین رهبرِ آن نظام.
خواندن در بستر →زندگینامه
روحالله خمینی (حدود ۱۹۰۲–۱۹۸۹ میلادی)، روحانیِ شیعهٔ دوازدهامامی، مرجع تقلید و نظریهپردازی بود که رهبریِ انقلابِ ۱۹۷۹ را بر عهده گرفت؛ انقلابی که سلطنت را برانداخت و جمهوری اسلامی ایران را بنیان نهاد. او آموزهٔ «ولایت فقیه» را که در کتابِ ۱۹۷۰ او «حکومت اسلامی» تدوین شد، پروراند و نهادینه کرد—آموزهای که اقتدار نهایی را به فقیهِ واجد شرایط میسپرد و پایهٔ قانون اساسیِ دولت نوین شد. او که از ۱۹۶۴ بهسببِ مخالفت با شاه به تبعید (در عراق و سپس فرانسه) رفته بود، در بهمن ۱۳۵۷ (فوریه ۱۹۷۹) بازگشت تا نظمِ پساانقلابی را رهبری کند و تا مرگش در ۱۹۸۹ نخستین رهبرِ آن بود. یک دههٔ فرمانرواییاش تثبیتِ حکومت روحانیت، بحران گروگانگیریِ سفارت آمریکا (۱۹۷۹–۸۱)، جنگ ایران و عراق (۱۹۸۰–۸۸) و اعدامهای دستهجمعیِ زندانیان سیاسی در ۱۹۸۸ را در بر گرفت—رویدادهایی که همچنان در کانونِ بحث بر سرِ میراث او هستند. خودِ سال تولدِ او نیز محل مناقشه است و منابع آن را ۱۹۰۰ یا ۱۹۰۲ ذکر کردهاند.
نقلقولها و روایتها
«هیچی. (پاسخ به این پرسش که هنگامِ بازگشت به ایران پس از سالها تبعید چه احساسی دارد)»
«میزان، رأیِ ملت است.»
در این صفحات هم آمده
منابع
- Ervand Abrahamian, Khomeinism: Essays on the Islamic Republic (University of California Press)
- Encyclopaedia Iranica, "Khomeini, Ruhollah"
- Encyclopaedia Britannica, "Ruhollah Khomeini"