بحران گروگانگیری
تسخیرِ سفارتِ آمریکا در تهران (۱۹۷۹–۱۹۸۱ م) و ۴۴۴ روز گروگانیِ دیپلماتهای آمریکایی؛ بحرانی که مسیرِ روابطِ ایران و آمریکا را برای دههها رقم زد.
خواندن در بستر →در یک نگاه
- دوره
- ۴ نوامبر ۱۹۷۹ – ۲۰ ژانویه ۱۹۸۱ (۴۴۴ روز)
- محل
- سفارت آمریکا، تهران
- شمار گروگانها
- ۵۲ آمریکایی
- پایان
- بیانیه الجزایر؛ آزادی گروگانها
شرح
بحران گروگانگیری سفارت آمریکا (۱۹۷۹–۱۹۸۱) یکی از رویدادهای تعیینکننده در روابط ایران و آمریکا و سالهای نخست جمهوری اسلامی بود. در ۴ نوامبر ۱۹۷۹، گروهی از دانشجویان انقلابی موسوم به «دانشجویان پیرو خط امام» سفارت ایالات متحده در تهران را تسخیر کردند و ۵۲ دیپلمات و شهروند آمریکایی را به گروگان گرفتند. انگیزه اصلی، خشم از پذیرش محمدرضا شاه در آمریکا برای درمان و بیم از تکرار کودتایی مانند ۱۹۵۳ برای بازگرداندن او بود. این اقدام که خمینی از آن حمایت کرد، تنش را به اوج رساند؛ آمریکا روابط دیپلماتیک را قطع و تحریمهایی وضع کرد و عملیات نظامی نجات گروگانها («پنجه عقاب») در آوریل ۱۹۸۰ با شکست و کشته شدن چند نظامی آمریکایی ناکام ماند. این بحران ۴۴۴ روز به درازا کشید و سرانجام با میانجیگری الجزایر و امضای «بیانیه الجزایر»، گروگانها در ۲۰ ژانویه ۱۹۸۱—درست هنگام آغاز ریاستجمهوری رونالد ریگان—آزاد شدند. این رویداد به قطع طولانیمدت روابط دو کشور و بیاعتمادی پایدار میان آنها انجامید.
موجودیتهای مرتبط
منابع
- Encyclopædia Iranica, "Hostage Crisis"
- Mark Bowden, Guests of the Ayatollah
- David Farber, Taken Hostage: The Iran Hostage Crisis and America's First Encounter with Radical Islam