مازندران

خط‌زمانِ استان

1. باستانDocumented fact

   سرزمینِ تپوری‌ها و آماردها — نامِ «طبرستان» از تپوری‌هاست؛ کوهستانِ آن هرگز به‌تمامی رامِ امپراتوری‌های فلات نشد.

2. قرنِ ۷–۸ مDocumented fact

   پس از فتحِ عرب، طبرستان دهه‌ها خودگردان ماند؛ دابویگان تا ۷۶۱ م حکومت و سکهٔ خود را داشتند و اسلام دیرتر و تدریجی‌تر از فلات رواج یافت.

3. ۸۶۴ مDocumented fact

   قیامِ علویان: حسن بن زید در طبرستان دولتی زیدی‌مذهب برپا کرد — از نخستین دولت‌های شیعیِ ایران.

4. قرنِ ۱۴–۱۶ مDocumented fact

   مرعشیان، سلسلهٔ ساداتِ محلی، از ساری بر مازندران حکم راندند تا ادغام در دولتِ صفوی؛ نامِ «مازندران» کم‌کم جای «طبرستان» را گرفت.

5. ۱۶۱۱–۱۶۲۲ مDocumented fact

   شاه عباسِ اول — که مادرش مازندرانی بود — شهرهای فرح‌آباد و اشرف (بهشهرِ امروزی) را ساخت و مازندران را اقامتگاهِ زمستانیِ خود کرد.

6. ۱۸۷۸ مDocumented fact

   رضاشاه، بنیان‌گذارِ دودمانِ پهلوی، در آلاشتِ سوادکوه زاده شد؛ بعدها راه‌آهنِ سراسری (پلِ ورسک) و جادهٔ هراز استان را به تهران پیوست.

• Encyclopaedia Iranica, "Mazandaran"; "Tabarestan"; Britannica, "Māzandarān"