استان‌هابیدار
HORMOZGAN

هرمزگان

کرانهٔ تنگهٔ هرمز — جایی که پادشاهیِ بازرگانیِ هرمز، پرتغالی‌ها و کمپانیِ هندِ شرقی بر سرِ آن جنگیدند و امروز شاهراهِ انرژیِ جهان است.

زبان

فارسی با گویش‌های بندری؛ عربی و بلوچی در برخی نواحیِ ساحلی و شرقی.

مردم

بندری‌ها با فرهنگِ دریاییِ کهن؛ سهمِ چشمگیرِ اهلِ سنتِ شافعی در سواحل و جزایر؛ جماعت‌هایی با تبارِ آفریقایی که آیین‌هایی چون زار را نگه داشته‌اند. (ارقام تخمینی.)

اهمیتِ فرهنگی

  • ژئوپارکِ جهانیِ قشم و خاکِ سرخِ جزیرهٔ هرمز
  • قلعهٔ پرتغالی‌ها
  • لنج‌سازی و دریانوردیِ سنتی (میراثِ ناملموسِ یونسکو)

خط‌زمانِ استان

  1. قرنِ ۱۰–۱۵ مDocumented fact

    پادشاهیِ هرمز از بنادرِ بزرگِ بازرگانیِ اقیانوسِ هند بود؛ مارکو پولو و ابن‌بطوطه رونقش را وصف کردند؛ حدودِ ۱۳۰۰ م مرکزش به جزیرهٔ هرمز منتقل شد.

  2. ۱۵۰۷ مDocumented fact

    آفونسو د آلبوکرک هرمز را برای پرتغال گرفت — حلقه‌ای از زنجیرهٔ استعماریِ پرتغال از آفریقا تا ملاکا؛ قلعهٔ پرتغالی‌ها هنوز بر جزیره ایستاده است.

  3. ۱۶۲۲ مDocumented fact

    شاه عباسِ اول با ناوگانِ کمپانیِ هندِ شرقیِ انگلیس پرتغالی‌ها را از هرمز راند؛ تجارت به بندرِ «گمبرون» رفت که به نامِ او «بندرعباس» شد.

  4. قرنِ ۲۰–۲۱ مDocumented fact

    تنگهٔ هرمز گلوگاهِ نفتیِ جهان شد — سهمِ بزرگی از نفتِ دریابردِ جهان از آن می‌گذرد؛ بندرعباس با بندرِ شهیدرجایی بزرگ‌ترین بندرِ تجاری و پایگاهِ اصلیِ دریاییِ ایران است.