فردوسی
شاعرِ بزرگِ ایرانی (حدود ۹۴۰–۱۰۲۰ م) و سرایندهٔ شاهنامه، حماسهٔ ملیِ ایران؛ آن که با کلامش زبانِ فارسی را از فراموشی رهاند.
خواندن در بستر →زندگینامه
ابوالقاسم فردوسی (حدود ۹۴۰–۱۰۲۰ میلادی)، شاعر پارسیگو، نزدیک به توس در خراسان و بنا بر روایت در خانوادهای از دهقانان زمیندار زاده شد. او نزدیک به سه دهه (حدود ۹۷۷–۱۰۱۰) را صرف سرودنِ «شاهنامه» کرد، حماسهای با حدود پنجاههزار بیت که گذشتهٔ اسطورهای و تاریخیِ جهان ایرانی را از آفرینش تا فتح عرب بازمیگوید. این اثر بهسببِ پاسداریِ آگاهانه از زبان و هویت پارسی—با تکیهٔ فراوان بر واژگانِ پیش از اسلام و کاستن از وامواژههای عربی—ستوده میشود و در شمارِ بلندترین حماسههای سرودهٔ یک شاعر است و به آگاهیِ ملیِ ایرانیان شکل بنیادین داد. روایتی پایدار (هرچند احتمالاً آراسته) بر آن است که سلطان محمود غزنوی پاداشِ ناچیزی به فردوسی داد و او را آزرده ساخت—داستانی که پژوهشگران جزئیاتش را با احتیاط مینگرند. سال درگذشتِ او نامعلوم است (۱۰۱۹، ۱۰۲۰ و ۱۰۲۵ همگی ذکر شدهاند).
نقلقولها و روایتها
«بسی رنج بردم در این سال سی / عجم زنده کردم بدین پارسی»
«توانا بود هر که دانا بود / ز دانش دل پیر برنا بود»
«میازار موری که دانهکش است / که جان دارد و جان شیرین خوش است»
موجودیتهای مرتبط
در این صفحات هم آمده
منابع
- Encyclopaedia Iranica, "Ferdowsi, Abu'l-Qāsem i. Life" (A. Sh. Shahbazi)
- Encyclopaedia Britannica, "Ferdowsī"
- Dick Davis (translator), Shahnameh: The Persian Book of Kings