استان‌هابیدار
KERMANSHAH

کرمانشاه

دروازهٔ زاگرس به بین‌النهرین — کتیبهٔ بیستونِ داریوش و سنگ‌نگاره‌های ساسانیِ طاق‌بستان؛ کردنشینی عمدتاً شیعه با جامعهٔ بزرگِ یارسان.

زبان

کردی (کلهری و دیگر گویش‌های جنوبی؛ گورانی/هورامی)؛ فارسیِ کرمانشاهی در مرکزِ شهر.

مردم

کردها، عمدتاً شیعهٔ دوازده‌امامی — برخلافِ بیشترِ مناطقِ کردنشین؛ جامعهٔ چشمگیرِ یارسان (اهلِ حق) با کانونِ منطقهٔ دالاهو. (ارقام تخمینی.)

اهمیتِ فرهنگی

  • بیستون (یونسکو)
  • طاق‌بستان و معبدِ منسوب به آناهیتا در کنگاور
  • موسیقی و تنبورِ یارسان

خط‌زمانِ استان

  1. ~۵۲۰ پ.مBelegte Tatsache

    داریوشِ اول کتیبه و نگارکندِ بیستون را بر صخره کَند — سه‌زبانه (پارسیِ باستان، عیلامی، بابلی)؛ رمزگشایی‌اش در قرنِ ۱۹ کلیدِ خواندنِ خطِ میخی شد (ثبتِ یونسکو).

  2. قرنِ ۴–۷ مBelegte Tatsache

    طاق‌بستان: سنگ‌نگاره‌های ساسانی از اردشیرِ دوم تا خسروِ پرویز — تاج‌ستانی‌ها و شکارگاهِ شاهی کنارِ چشمهٔ کوه.

  3. دورهٔ ساسانیBelegte Tatsache

    شهرِ کرمانشاه در همین دوره پا گرفت (بنیادش را به بهرامِ چهارم، ملقب به «کرمانشاه»، نسبت می‌دهند) و بر شاهراهِ تیسفون–همدان (جادهٔ بزرگِ خراسان) نشست.

  4. ۱۹۱۴–۱۹۱۸ مBelegte Tatsache

    در جنگِ جهانیِ اول میانِ عثمانی و روس دست‌به‌دست شد؛ «دولتِ موقتِ ملی» (حکومتِ مهاجرت) در ۱۹۱۶ کوتاه‌زمانی در کرمانشاه مستقر بود.

  5. ۱۹۸۰–۲۰۱۷ مBelegte Tatsache

    در جنگِ ایران و عراق شهرهای مرزیِ قصرِ شیرین و سرپلِ ذهاب ویران شدند؛ زمین‌لرزهٔ ۲۰۱۷ سرپلِ ذهاب نیز صدها کشته بر جای گذاشت.

یادداشتِ بی‌طرفی

یارسان در قانونِ اساسی به‌رسمیت شناخته نشده‌اند و گزارش‌هایی از تبعیض مستند شده است؛ ارقامِ جمعیت و مذهب تخمینی‌اند.