سلجوقیان
دودمانِ ترک‌تبارِ سنّی‌مذهب (سده‌های یازدهم–دوازدهم م) که بر ایران و خاورِ نزدیک فرمان راند و در سایهٔ وزیرانی چون خواجه‌نظام‌الملک، تمدنِ ایرانی–اسلامی را به شکوفایی رساند.
خواندن در بستر →در یک نگاه
- دوره
- حدود ۱۰۳۷–۱۱۹۴ میلادی
- بنیان‌گذار
- طغرل بیگ
- وزیر نامدار
- خواجه نظام‌الملک
- نبرد شاخص
- ملازگرد (۱۰۷۱)
شرح
سلجوقیان سلسله‌ای ترک‌تبار و سنی‌مذهب بودند که از قبایل ترکمان اغوز برخاستند و در سده یازدهم میلادی امپراتوری پهناوری از آسیای میانه تا آناتولی پدید آوردند. طغرل بیگ بنیان‌گذار آنان در ۱۰۵۵ میلادی وارد بغداد شد و از سوی خلیفه عباسی لقب «سلطان» گرفت و عملاً قدرت دنیوی جهان اسلام سنی را در دست گرفت. در دوران آلپ ارسلان و به‌ویژه ملکشاه، با تدبیر وزیر کاردان ایرانی خواجه نظام‌الملک، امپراتوری به اوج رسید؛ نظام‌الملک نظام آموزشی نظامیه را بنیان نهاد و کتاب «سیاست‌نامه» را نوشت. پیروزی آلپ ارسلان بر بیزانس در نبرد ملازگرد (۱۰۷۱) راه ورود ترکان به آناتولی را گشود. سلجوقیان حامی فرهنگ و زبان فارسی و معماری ایرانی بودند، اما پس از مرگ ملکشاه، کشمکش‌های جانشینی و تجزیه قلمرو به شاخه‌های گوناگون، و سپس یورش مغول، به افول آنان انجامید.
موجودیت‌های مرتبط
در این صفحات هم آمده
منابع
- Encyclopædia Iranica, "Seljuqs"
- A. C. S. Peacock, The Great Seljuk Empire
- The Cambridge History of Iran, Vol. 5