زندیه
دودمانی (۱۷۵۱–۱۷۹۴ م) به مرکزیتِ شیراز که کریم‌خان زند بنیان نهاد؛ نفسی از آرامش، آبادانی و دادگری، پس از آشوبِ سال‌های پسِ نادر.
خواندن در بستر →در یک نگاه
- دوره
- حدود ۱۷۵۱–۱۷۹۴ میلادی
- بنیان‌گذار
- کریم‌خان زند
- پایتخت
- شیراز
- لقب
- وکیل‌الرعایا
شرح
سلسله زندیه را کریم‌خان زند، رهبر ایل لر زند، در آشوب پس از مرگ نادرشاه بنیان نهاد و از حدود ۱۷۵۱ تا ۱۷۷۹ بر بخش بزرگی از ایران فرمان راند. کریم‌خان از معدود فرمانروایان دلسوز و مردم‌دار تاریخ ایران شناخته می‌شود؛ او به‌جای عنوان «شاه»، خود را «وکیل‌الرعایا» (نماینده مردم) خواند که نشان فروتنی و گرایش او به رفاه عمومی بود. شیراز را پایتخت کرد و آن را با بناهای زیبا چون ارگ کریم‌خان، مسجد وکیل، بازار وکیل و حمام وکیل آراست. دوران او عصر صلح نسبی، رونق تجارت، کشاورزی و امنیت بود و از جنگ‌های ویرانگر پرهیز کرد. اما پس از مرگ او در ۱۷۷۹، کشمکش‌های جانشینی میان بازماندگان زند، سلسله را تضعیف کرد و سرانجام آقامحمدخان قاجار با شکست و کشتن لطفعلی‌خان زند، آخرین فرمانروای زند، در ۱۷۹۴ این سلسله را برانداخت.
موجودیت‌های مرتبط
در این صفحات هم آمده
منابع
- Encyclopædia Iranica, "Zand Dynasty"
- John R. Perry, Karim Khan Zand: A History of Iran, 1747–1779
- The Cambridge History of Iran, Vol. 7