مرجعیت و تقلید
نهادی که در آن مؤمنان در احکامِ شرعی از یک «مرجعِ تقلید» (فقیهِ بلندپایه) پیروی میکنند؛ ستونِ اقتدارِ روحانیتِ شیعه.
خواندن در بستر →در یک نگاه
- معنا
- مرجع/منبع تقلید
- مراکز اصلی
- قم و نجف
- منبع مالی
- وجوه شرعی (خمس)
شرح
مرجع تقلید عالیترین مقام در سلسلهمراتب روحانیت شیعهٔ دوازدهامامی است؛ مجتهدی برجسته که شیعیان عادی (مقلدان) در احکام فقهی از فتواهای او پیروی میکنند. این نهاد، که از سدهٔ نوزدهم میلادی شکل نهادینهٔ امروزی خود را یافت، بر اصل تقلید استوار است: کسانی که خود توان استنباط احکام (اجتهاد) را ندارند، باید از داناترین فقیه زنده پیروی کنند. هر مرجع رسالهای عملیه منتشر میکند و شبکهای از وکلا، مدارس و وجوه شرعی (چون خمس) را اداره مینماید که به او استقلال مالی و نفوذ اجتماعی میبخشد. مراجع برجستهای چون آیتالله بروجردی، خمینی و سیستانی نقشهای سیاسی و دینی پراهمیتی ایفا کردهاند. مراکز اصلی مرجعیت در قم (ایران) و نجف (عراق) قرار دارند.
موجودیتهای مرتبط
منابع
- Encyclopaedia Iranica — 'Marjaʿ-e Taqlīd'
- Britannica — 'Marjaʿ al-taqlīd'
- L. Walbridge (ed.), 'The Most Learned of the Shiʿa'