مفهوم
مفهوم
فتوا
Fatwa
حکم یا نظرِ شرعی که فقیهی واجدِ شرایط صادر میکند؛ ابزاری که گاه، چون تحریمِ تنباکو، لرزه بر تنِ سیاست انداخته است.
خواندن در بستر →در یک نگاه
- تعریف
- حکم شرعی رسمی یک فقیه
- نمونهٔ تاریخی
- فتوای تنباکو (۱۸۹۱)
- الزام در شیعه
- بر مقلدان مرجع
شرح
فتوا حکم یا نظر شرعیِ رسمی است که یک فقیه واجد صلاحیت (مفتی یا مرجع) در پاسخ به پرسشی دینی صادر میکند. فتوا در فقه شیعه و سنی هر دو جایگاه دارد اما الزامآور بودن آن بسته به مذهب و رابطهٔ تقلید متفاوت است؛ در تشیع، مقلدان موظف به پیروی از فتواهای مرجع خود در عملاند. فتواها از مسائل روزمرهٔ عبادی تا موضوعات کلان اجتماعی و سیاسی را در بر میگیرند. در ایران معاصر و جهان اسلام، برخی فتواها — چون فتوای تنباکوی میرزای شیرازی در ۱۸۹۱ یا فتواهای سیاسی دوران انقلاب — تأثیر تاریخی ژرفی داشتهاند. این بخش به فتواهای کلیدی و کارکرد آنها در تاریخ و سیاست ایران میپردازد.
موجودیتهای مرتبط
منابع
- Encyclopaedia Iranica — 'Fatwā'
- Britannica — 'Fatwa'
- N. Keddie, 'Religion and Rebellion in Iran: The Tobacco Protest'