ستارخان
از رهبرانِ مردمیِ جنبشِ مشروطه و قهرمانِ مقاومتِ تبریز، که لقبِ «سردار ملی» گرفت (۱۸۶۸–۱۹۱۴).
خواندن در بستر →در یک نگاه
- زمینه
- رهبر مردمیِ انقلاب مشروطه
- لقب
- سردار ملی
- رویداد کلیدی
- مقاومت تبریز (۱۹۰۸–۱۹۰۹)
- درگذشت
- ۱۹۱۴ در تهران، بر اثر عوارضِ زخمِ پارک اتابک
زندگینامه
ستارخان (۱۸۶۸–۱۹۱۴) از برجستهترین رهبران مردمیِ انقلاب مشروطهٔ ایران بود که از محلهٔ امیرخیزِ تبریز برخاست. هنگامی که محمدعلیشاه قاجار در ۱۹۰۸ مجلس را به توپ بست و مشروطه را برانداخت، ستارخان بههمراه باقرخان (سالار ملی) رهبریِ مقاومتِ مسلحانهٔ تبریز را در برابر محاصرهٔ نیروهای شاه و عشایر بر عهده گرفت. مقاومتِ ماههای او تبریز را به سنگرِ زندهٔ مشروطهخواهی بدل کرد و در بازگرداندنِ نظام مشروطه نقشی تعیینکننده داشت، و انجمنهای مشروطه به او لقب «سردار ملی» دادند. پس از پیروزی، اختلاف بر سرِ خلعسلاحِ مجاهدان بالا گرفت؛ در ۱۹۱۰ در درگیریِ پارک اتابک در تهران از ناحیهٔ پا زخمی شد و دیگر هرگز بهتمامی بهبود نیافت. او در ۱۹۱۴ در تهران درگذشت. نکتهٔ مورد مناقشه، خودِ ماجرای خلعسلاح است: برخی آن را اقدامی لازم برای استقرار نظم و اقتدار دولت مشروطه میدانند و برخی آن را خیانتی به نیروهای مردمیای که مشروطه را نجات دادند میشمارند.
موجودیتهای مرتبط
منابع
- Encyclopaedia Iranica, "Sattār Khan"
- Encyclopaedia Iranica, "Constitutional Revolution"
- Janet Afary, The Iranian Constitutional Revolution, 1906–1911 (1996)