قرارداد ۱۹۰۷ انگلیس و روسیه
دو قدرتِ بزرگ بیآنکه از ایران بپرسند، در پیمانِ ۱۹۰۷ م آن را قلمِ خود کردند: شمال سهمِ روسیه، جنوب سهمِ بریتانیا و نواری حائل در میان؛ زخمی بر حاکمیتِ ایران.
خواندن در بستر →در یک نگاه
- تاریخ
- ۳۱ اوت ۱۹۰۷ میلادی
- طرفین
- بریتانیا و روسیه تزاری
- محتوا
- تقسیم ایران به مناطق نفوذ
- پیامد
- تضعیف حاکمیت ایران در دوران مشروطه
شرح
قرارداد ۱۹۰۷ انگلیس و روسیه (کنوانسیون سنپترزبورگ) توافقی استعماری بود که در ۳۱ اوت ۱۹۰۷ میان امپراتوری بریتانیا و روسیه تزاری به امضا رسید و در آن دو قدرت رقیب، اختلافات خود را در آسیا کنار گذاشتند و عملاً ایران را به مناطق نفوذ تقسیم کردند. بر پایه این قرارداد، شمال ایران (شامل تهران، تبریز و خراسان) به حوزه نفوذ روسیه، جنوبشرق (نزدیک مرز هند) به حوزه نفوذ بریتانیا، و منطقه میانی بهعنوان منطقه بیطرف واگذار شد. این توافق بخشی از شکلگیری «توافق سهگانه» (آنتانت) در برابر آلمان پیش از جنگ جهانی اول بود. این قرارداد بدون مشورت با دولت ایران و درست در میانه انقلاب مشروطه منعقد شد و ضربهای سنگین به حاکمیت و تمامیت ارضی ایران و به آرمانهای مشروطهخواهان وارد کرد. این رویداد نماد دخالت قدرتهای بزرگ در سرنوشت ایران و بیاعتنایی به استقلال آن در حافظه تاریخی ایرانیان باقی مانده است.
موجودیتهای مرتبط
منابع
- Encyclopædia Iranica, "Anglo-Russian Convention of 1907"
- Firuz Kazemzadeh, Russia and Britain in Persia, 1864–1914
- Ervand Abrahamian, A History of Modern Iran