ارتشِ هخامنشی

گاردِ نخبهٔ ۱۰٬۰۰۰ نفرهٔ پیاده که به گفتهٔ هرودوت همواره دقیقاً همین شمار را نگه می‌داشت — هر کشته یا بیمار بی‌درنگ جایگزین می‌شد، گویی هرگز نمی‌مُرد؛ ازین‌روی «جاودان». این گارد قلبِ تپندهٔ ارتش بود.

• Herodotus VII; Encyclopaedia Iranica, "ARMY i"

ارتش بر پایهٔ دهه، صده، هزاره و «بیوَر» (ده‌هزار) رده‌بندی می‌شد — ساختاری که بعدها در ارتش‌های ایرانی نیز پابرجا ماند. سپاه آمیزه‌ای از ملت‌های شاهنشاهی بود؛ هرودوت آنان را در فهرستِ بلندِ سپاهِ خشایارشا یک‌به‌یک برشمرده است.

• Herodotus VII; Encyclopaedia Iranica, "ARMY i"

هخامنشیان خودْ ناوگانِ بزرگی نداشتند و آن را از ملت‌های دریانورد وام می‌گرفتند: فنیقی‌ها، یونانی‌های آسیای صغیر، مصری‌ها و قبرسی‌ها کشتی و ملوان می‌دادند. در سالامیس (۴۸۰ پ.م) همین ناوگانِ درهم‌آمیخته شکست خورد.

• Herodotus VII–VIII; Britannica, "Battle of Salamis"

کماندارانِ پارسی نخست با رگبارِ تیر دشمن را می‌فرسودند، سپس سواره‌نظام و پیاده به میدان می‌تاختند. اما رویاروی هوپلیت‌های زره‌پوشِ یونانی، نبودِ زرهِ سنگین و نیزهٔ بلند گاه به پاشنهٔ آشیلِ آنان بدل می‌شد.

• Encyclopaedia Iranica, "ARMY i"; Cambridge History of Iran II