مریم میرزاخانی
ریاضیدانِ ایرانی و نخستین زنِ جهان که مدالِ فیلدز، بالاترین نشانِ ریاضیات، را ربود (۱۹۷۷–۲۰۱۷).
خواندن در بستر →در یک نگاه
- زمینه
- ریاضیات (هندسه و دینامیکِ سطوح)
- افتخار بزرگ
- مدالِ فیلدز ۲۰۱۴ (نخستین زن)
- جایگاه
- استادِ دانشگاه استنفورد
- درگذشت
- ۲۰۱۷، در ۴۰ سالگی بر اثر سرطان
زندگینامه
مریم میرزاخانی (۱۹۷۷–۲۰۱۷)، زادهٔ تهران، ریاضیدانی بود که در ۲۰۱۴ بهعنوانِ نخستین زن—و نخستین ایرانی—مدالِ فیلدز، والاترین نشانِ جهانیِ ریاضیات، را دریافت کرد. او در نوجوانی دو مدالِ طلای المپیادِ جهانیِ ریاضی را برد، در دانشگاه صنعتی شریف تحصیل کرد و دکترایش را در هاروارد گرفت و سپس استادِ دانشگاه استنفورد شد. پژوهشهای او در هندسه و دینامیکِ سطوحِ ریمانی، فضاهای مدولی و رفتارِ مسیرهای بیلیاردی در چندضلعیها بود؛ کاری ژرف، انتزاعی و بسیار خلاقانه که حوزههای گوناگونِ ریاضیات را به هم پیوند میداد. او در ۲۰۱۷ در چهلسالگی بر اثرِ سرطان درگذشت. نکتهٔ درخور توجه آن است که تصویرِ او پس از مرگ به نمادی ملی و الهامبخش—بهویژه برای دختران و زنان در علم—بدل شد، هرچند برخی هشدار دادهاند که تأکیدِ بیش از حد بر «نخستین زن بودن» میتواند ژرفای دستاوردِ صرفاً ریاضیِ او را کمرنگ کند.
نقلقولها و روایتها
«زیباییِ ریاضیات تنها برای شکیبایانی آشکار میشود که پیگیرتر دنبالش کنند.»
موجودیتهای مرتبط
منابع
- Encyclopaedia Britannica, "Maryam Mirzakhani"
- International Mathematical Union, Fields Medal citation (2014)
- Quanta Magazine / Stanford University obituaries (2017)