Wenn Kyros das Reich eroberte, so „baute“ Dareios es auf: Satrapen, Steuern, Münzwesen, Straßen und eine Verwaltung, die Jahrhunderte überdauerte. Beim Scrollen formt sich sein Verwaltungsapparat auf der Karte.
داریوش با همدستیِ هفت نجیبزاده به قدرت رسید و سالِ نخست را در سرکوبِ نوزده شورش گذراند — و همه را بر سنگنبشتهٔ سهزبانهٔ بیستون، بلندآوازهترین سندِ تبلیغاتیِ جهانِ باستان، حک کرد.
داریوش مدعی شد که گئوماتَه غاصبی دروغین بوده؛ اما برخی پژوهشگران گمان میبرند غاصبِ اصلی خودِ داریوش بود و این داستان را او ساخته است.
بحثِ کامل در «قدرت» →داریوش شاهنشاهی را به بیش از ۲۰ ساتراپی با مالیاتِ استاندارد بخش کرد، سکهٔ زرینِ «دریک» را ضرب زد و آرامی را زبانِ اداریِ مشترک ساخت — دستگاهی که هزاران کیلومتر را چون یک پیکرِ واحد به هم دوخت.
راهِ شاهی در درازای ۲٬۷۰۰ کیلومتر سارد را به شوش میپیوست؛ چاپارانِ سواره، دستبهدستِ ایستگاههای پیدرپی، پیام را در چند روز به مقصد میرساندند. هرودوت نوشت: «نه برف، نه باران، نه گرما… آنان را از بهپایانرساندنِ شتابانِ مسیرشان بازنمیدارد.»
داریوش بنای تختجمشید (پارسه) را آغاز کرد — کاخِ تشریفاتیای که نقشبرجستههایش هیئتهای هدیهآور را از سراسرِ شاهنشاهی به تماشا میگذارند. سرسپردگیِ او به اهورامزدا بر بیستون حک شده است.
Die Inschrift von Bisotun wurde in drei Sprachen (Altpersisch, Elamisch, Akkadisch) in den Fels gemeißelt und wurde im 19. Jahrhundert zum Schlüssel für die Entzifferung der Keilschrift. Darin stellt sich Dareios als Auserwählter Ahura Mazdas und als Bezwinger der „Lüge“ dar.
Behistun Inscription; Encyclopaedia Iranica, "BISOTUN"
Jede Satrapie hatte einen eigenen Statthalter, Schreiber und Militärbefehlshaber, damit sich die Macht nicht in einer Hand konzentrierte; das „Auge und Ohr des Königs“ führte die Kontrolle durch. Die goldene Dareike und der silberne Siglos vereinheitlichten den Handel, und Aramäisch wurde zur Verkehrssprache der Urkunden.
Herodotus III; Encyclopaedia Iranica, "SATRAP," "DARIC"
Dareios organisierte die Königsstraße und das Stafettenpostwesen, ließ einen Kanal zwischen Nil und Rotem Meer graben (ein Vorläufer des Suezkanals) und errichtete Persepolis sowie den Palast von Susa. Die Tontäfelchen aus dem Befestigungsarchiv von Persepolis zeigen, dass Arbeiter — darunter auch Frauen — entlohnt wurden.
Persepolis Fortification Tablets; Encyclopaedia Iranica, "PERSEPOLIS"