Achämenidenبیدار
CYRUS THE GREAT · ۵۵۹–۵۳۰ BCE

Kyros der Große

Begründer des Achämenidenreichs — ein Eroberer, der innerhalb einer einzigen Generation das größte Reich der Antike schuf und in der Erinnerung als Inbegriff der Toleranz fortlebte. Beim Scrollen entfalten sich seine Eroberungen auf der Karte.

Belegte TatsacheUmstrittenUnbewiesene Behauptung
خاستگاه · ≈۵۵۹ پ.م
≈۵۵۹ پ.مBelegte Tatsache

شاهِ انشان

کوروشِ دوم بر تختِ پادشاهیِ کوچکِ انشان در پارس نشست — پادشاهی‌ای دست‌نشاندهٔ مادها. اما از همین هستهٔ خُرد، بزرگ‌ترین شاهنشاهیِ جهانِ باستان سر برآورد.

  • Encyclopaedia Iranica, "CYRUS iii"
۵۵۰ پ.مBelegte Tatsache

برانداختنِ آستیاگ

کوروش بر سرورِ مادیِ خود آستیاگ شورید و او را در هم شکست (۵۵۰ پ.م)؛ هگمتانه فرو افتاد و میراثِ ماد به پارس پیوست.

  • Herodotus, Histories I; Nabonidus Chronicle
≈۵۴۷ پ.مBelegte Tatsache

شکستِ کرزوس

کوروش رو به غرب تاخت، کرزوس — شاهِ زرخیزِ لیدی — را شکست داد و سارد را گرفت؛ و بدین‌سان تمامِ آناتولیِ غربی به شاهنشاهی پیوست.

  • Herodotus, Histories I; Britannica, "Croesus"
۵۳۹ پ.مBelegte Tatsache

گشودنِ بابل و آزادیِ یهودیان

کوروش بابل را تقریباً بی‌آنکه شمشیری بکشد گشود (۵۳۹ پ.م)، پرستشِ مردوک را بازگرداند و به یهودیانِ تبعیدی اجازهٔ بازگشت داد — کرداری که کتابِ اشعیا آن را ستود و منشورِ کوروش آن را جاودانه کرد.

  • Cyrus Cylinder; Nabonidus Chronicle; Hebrew Bible (Isaiah, Ezra)
۵۳۰ پ.مUmstritten

پایان در میدانِ نبرد

کوروش در لشکرکشی به شرق (علیهِ ماساژت‌ها، به روایتِ هرودوت در برابرِ ملکه تومیریس) کشته شد و در پاسارگاد به خاک سپرده شد — آرامگاهی که تا امروز برپاست.

Verbreiteter Glaube vs. Realität

هرودوت مرگِ کوروش را به دستِ تومیریس روایت می‌کند، اما کتزیاس و گزنفون روایت‌هایی دیگر دارند؛ جزئیاتِ مرگ همچنان محلِ اختلاف است.

  • Herodotus I; Ctesias; Xenophon, Cyropaedia

Herkunft und die Geburtslegende

Umstritten

Herodot überliefert eine Geschichte, wonach Astyages aufgrund eines Traumes befahl, den neugeborenen Kyros zu töten; dieser wurde jedoch gerettet, von einem Hirten aufgezogen und stürzte schließlich seinen Großvater. Diese „Legende vom ausgesetzten Helden“ folgt einem uralten Muster (wie bei Sargon und Mose) und ist nicht historisch.

Verbreiteter Glaube vs. Realität

Die Überlieferung von Kyros’ Geburt und Kindheit unterscheidet sich bei Herodot und Ktesias und trägt legendenhafte Züge; gesichert ist sein Aufstieg aus Anschan und der Sturz des Astyages im Jahr 550 v. Chr.

  • Herodotus, Histories I; Encyclopaedia Iranica, "CYRUS iii"

Der Zylinder und die Toleranz

Umstritten

Kyros erlaubte den Verbannten die Rückkehr und gab geraubte Götterbilder zurück — eine Toleranz, die tatsächlich gut belegt ist. Das Etikett „erste Menschenrechtscharta“ jedoch verbreitete der Schah erst 1971, und Fachleute halten es für eine Übertreibung; der Zylinder ist eine Gründungsinschrift babylonischer Tradition.

Verbreiteter Glaube vs. Realität

Reale Toleranz, aber ein übertriebenes modernes Etikett. (Ausführliche Darstellung im Abschnitt „Denken“.)

  • Cyrus Cylinder; British Museum (Irving Finkel); Asia Society (Kuhrt)

Sein Nachleben in den Augen der Welt

Belegte Tatsache

Xenophon zeichnete ihn in der „Kyropädie“ als idealen Herrscher; Thomas Jefferson besaß zwei Exemplare davon. In der hebräischen Bibel wird Kyros als „Gesalbter/Auserwählter“ bezeichnet — der einzige Nichtjude, dem dieser Titel zukommt. Sein schlichtes Grab in Pasargadae steht bis heute.

Verbreiteter Glaube vs. Realität

Xenophon, Cyropaedia; Hebrew Bible (Isaiah 45); UNESCO (Pasargadae)

  • Xenophon, Cyropaedia; Hebrew Bible (Isaiah 45); UNESCO (Pasargadae)

Weiterlesen

Dareios und die Verwaltung →Persepolis →Der Kyros-Zylinder (Denken) →