پرچم‌های ایران

بازسازیِ تقریبیِ هنری بر اساسِ منابعِ تاریخی — نسخهٔ اصلِ تصویری موجود نیست.منبعِ تاریخی: نقش‌برجستهٔ تخت‌جمشید و روایاتِ یونانی (شاهینِ زرینِ بال‌گشوده روی زمینهٔ ارغوانی/زرشکی)

درفشِ هخامنشی

نمادِ قدرتِ شاه و فرّهٔ ایزدی. هخامنشیان درفش داشتند، اما توصیفِ دقیق و رنگ‌هایش نامعلوم است.

• Wikipedia, "Vexilloid of the Achaemenid Empire"

بازسازیِ تقریبیِ هنری بر اساسِ منابعِ تاریخی — نسخهٔ اصلِ تصویری موجود نیست.منبعِ تاریخی: روایتِ کاوهٔ آهنگر در شاهنامه و توصیفِ «اخترِ کاویان» (ستارهٔ چندپرِ جواهرنشان)

درفشِ کاویانی

درفشِ رسمیِ شاهنشاهیِ ساسانی و نمادِ «ایرانشهر». بنا بر شاهنامه از پیش‌بندِ چرمیِ کاوهٔ آهنگر ساخته شد — نمادِ مبارزه برای آزادی و عدالت. نسخهٔ اصل پس از فتحِ عرب نابود شد.

• Wikipedia, "Derafsh Kaviani"; Shahnameh; Encyclopaedia Iranica

بازسازیِ تقریبیِ هنری بر اساسِ منابعِ تاریخی — نسخهٔ اصلِ تصویری موجود نیست.منبعِ تاریخی: روایاتِ پرچمِ سیاه/طلاییِ سلجوقی-عباسی با نمادِ هندسی

دورانِ اسلامی

با ورودِ اسلام، نمادهای اسلامی واردِ پرچم شد: سبز (بهشت و خاندانِ پیامبر)، سیاه (عباسیان، عدالت). سلجوقیان عمدتاً پرچمِ سیاه به‌کار می‌بردند.

• Iranopedia; gateofalamut

صفویان

صفویان تشیعِ دوازده‌امامی را رسمی کردند و پرچم‌های سبز با نشان به‌کار بردند. شیر (قدرت و دلیری) + خورشید (روشنایی/فرّه) — ترکیبِ میراثِ ایرانی و معنویتِ اسلامی.

• Wikimedia Commons (Safavid Flag); Encyclopaedia Iranica

بازسازیِ تقریبیِ هنری بر اساسِ منابعِ تاریخی — نسخهٔ اصلِ تصویری موجود نیست.

افشاریان (نادرشاه)

نمادِ اقتدار و گسترشِ نظامیِ ایران؛ نادرشاه برای نخستین‌بار نیروی دریاییِ جدی شکل داد. طرحِ دقیقِ پرچم محل اختلاف است.

• Military History of Iran; surfiran

زندیان (کریم‌خان)

پرچمِ رسمیِ دولتِ زند با نمادِ شیر و خورشید روی زمینهٔ روشن.

• Iranopedia; Sam Holako (Iranian flags)

قاجار

قاجار نمادِ شیر و خورشید را رسمی و ملی کرد. طرحِ سه‌رنگِ سبز-سفید-قرمز ریشه در همین دوره دارد.

• Wikimedia Commons (Flag of Persia 1910); Encyclopaedia Iranica

مشروطه

با انقلابِ مشروطه، سه‌رنگِ سبز-سفید-قرمز با شیر و خورشید رسمیتِ قانونی یافت — آغازِ «رشتهٔ سه‌رنگ» که تا امروز ادامه دارد.

• Wikipedia, "Lion and Sun"; Encyclopaedia Iranica

پهلوی

سه‌رنگ با شیر و خورشیدِ استانداردشده — نمادِ میراثِ ایرانی، سلطنت و هویتِ ملی. شیر و خورشید امروز هم برای بسیاری (به‌ویژه دیاسپورا) نمادِ هویتِ فرهنگیِ ایران است.

• Wikimedia Commons (State flag of Iran 1964–1980)

جمهوری اسلامی (۱۹۸۰ تا امروز)

سه‌رنگِ سبز-سفید-قرمز حفظ شد و شیر و خورشید با نشانِ «الله» جایگزین شد. سبز (اسلام/امید)، سفید (صلح/صداقت)، قرمز (شهادت/شجاعت). ۲۲ تکرارِ «الله‌اکبر» به خطِ کوفی = نمادِ ۲۲ بهمن.

• Wikimedia Commons (Flag of Iran); official emblem